Hafta Hafta Gebelik: 9 Haftalık Gebelik

9 haftalık gebelikte bebeğiniz yaklaşık 22 milimetre uzunluğa ulaşabilir ve çilek büyüklüğündedir. Baş bölgesi hâlâ vücuda göre büyük olsa da yüz giderek daha belirgin bir görünüm kazanır. Kollar ve bacaklar uzarken el ve ayak parmaklarının gelişimi ilerler. Bebeğiniz küçük hareketler yapmaya da başlayabilir; ancak bu hareketleri hissetmeniz için henüz çok erkendir.

Anne adayında mide bulantısı, yorgunluk, göğüs hassasiyeti, sık idrara çıkma, şişkinlik ve koku hassasiyeti gibi ilk trimester belirtileri devam edebilir. Hormonal değişiklikler nedeniyle ruh hâlinde dalgalanmalar da görülebilir.

Gebelik haftanızdan emin değil misiniz?
Gebelik Haftası Hesaplama rehberimizden kaç haftalık hamile olduğunuzu öğrenebilir, Doğum Tarihi Hesaplama sayfasından tahmini doğum tarihinizi hesaplayabilirsiniz.

İçindekiler

• 9 Haftalık Gebelik Ne Anlama Geliyor?
• 9 Haftalık Gebelikte Bebek Nasıl Gelişiyor?
• Yüz, El ve Ayak Parmakları Nasıl Gelişiyor?
• Bebeğiniz Hareket Ediyor mu?
• Anne Vücudunda Neler Oluyor?
• 9 Haftalık Gebelikte Ultrasonda Neler Görülür?
• 9 Haftalık Gebelik Belirtileri Nelerdir?
• Sık Sorulan Sorular

9 Haftalık Gebeliğe Hızlı Bakış

Bu haftadan akılda kalsın
Dokuzuncu haftada bebeğinizin vücut yapısı giderek daha tanınabilir hâle gelir. Yüz gelişimi ilerler, kollar ve bacaklar uzar, el ve ayak parmakları şekillenmeye devam eder ve bebeğiniz ilk küçük hareketlerini yapabilir.

9 Haftalık Gebelik Ne Anlama Geliyor?

9. hafta, bebeğinizin temel vücut yapılarının hızla gelişmeye devam ettiği önemli bir dönemdir. Baş bölgesi hâlâ gövdeye göre oldukça büyüktür çünkü beyin gelişimi son derece hızlıdır. Buna karşılık vücut uzamaya başladıkça bebeğinizin genel görünümü giderek değişir.

Kalp, beyin, akciğerler, karaciğer, böbrekler ve sindirim sistemi gibi temel organ sistemlerinin gelişimi devam eder. Bu organlar henüz olgunlaşmış değildir ve gebeliğin ilerleyen haftalarında büyümeye ve işlevsel olarak gelişmeye devam edecektir.

Kollar ve bacaklar uzarken eklem bölgeleri daha belirgin hâle gelir. El ve ayakların görünümü de değişir; parmakların gelişimi ilerledikçe uzuvlar önceki haftalara göre daha ayrıntılı bir yapı kazanır.

Bilim Ne Diyor?
Bebeğiniz çok küçük olmasına rağmen sinir sistemi ile kas ve iskelet yapılarının gelişimi ilerledikçe küçük hareketler ortaya çıkabilir. Ancak bu hareketler henüz anne tarafından hissedilemeyecek kadar hafiftir.

9 Haftalık Gebelikte Bebek Nasıl Gelişiyor?

9. haftada bebeğinizin beyni gelişmeye devam ederken baş ve vücut arasındaki oran yavaş yavaş değişmeye başlar. Baş hâlâ oldukça büyüktür ve çene göğse doğru eğimli bir konumdadır.

Yüz yapıları giderek belirginleşir. Gözler gelişmeye devam eder ve göz kapakları şekillenir. Kulakların dış bölümleri daha tanınabilir hâle gelirken ağız, dil ve küçük tat tomurcuklarının gelişimi de ilerler.

Kollar uzamış, dirsekler daha belirgin hâle gelmiştir. Eller ve parmakların gelişimi sürerken bacaklar ve ayaklar da uzamaya devam eder. Kas ve kemik dokusunun erken gelişimi bebeğinizin vücuduna giderek daha fazla yapı kazandırır.

İç organlar da aynı anda gelişmeye devam eder. Karaciğer, böbrekler ve sindirim sistemi gibi yapılar olgunlaşma yolculuğunun henüz erken aşamalarındadır.

İlginç Bilgi
Bebeğiniz yalnızca yaklaşık 2 santimetre uzunluğunda olsa da yüz yapıları, eklemleri, parmakları ve temel organ sistemleri aynı anda gelişmektedir.

Yüz, El ve Ayak Parmakları Nasıl Gelişiyor?

8. haftada şekillenmeye başlayan yüz ve uzuv yapıları 9. haftada gelişimini sürdürür. Göz kapakları belirginleşirken burun ve ağız çevresindeki yapılar bebeğinizin yüzüne giderek daha tanınabilir bir görünüm kazandırır.

Kollar artık daha uzun görünür ve dirseklerden bükülebilecek yapıya doğru gelişir. Ellerde parmakların oluşumu ilerler. Ayakların gelişimi de devam eder ve ayak parmaklarının oluşacağı bölgeler daha belirgin hâle gelir.

Bu gelişim henüz tamamlanmış değildir. El ve ayak parmakları ilerleyen haftalarda daha fazla uzayacak ve birbirlerinden daha belirgin biçimde ayrılacaktır.

9 Haftalık Bebek Hareket Eder mi?

Evet, 9. haftada bebeğiniz küçük ve istemsiz hareketler yapmaya başlayabilir. Sinir sistemi, kaslar ve eklemler geliştikçe vücutta küçük hareketler ortaya çıkabilir ve bunlardan bazıları uygun koşullarda ultrasonda görülebilir.

Ancak bebeğiniz henüz çok küçük olduğu için bu hareketleri hissetmeniz mümkün değildir. İlk bebek hareketlerinin anne tarafından hissedildiği zaman kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle gebeliğin çok daha ileri haftalarında gerçekleşir.

Önemli Ayrım
Bebeğin hareket etmeye başlaması ile annenin bu hareketleri hissetmeye başlaması aynı şey değildir. 9. haftada hareketler oluşabilir, ancak bunları henüz hissedemezsiniz.

Anne Vücudunda Neler Oluyor?

Dokuzuncu haftada gebelik hormonlarının etkileri devam eder. Rahminiz büyümeyi sürdürür ancak çoğu kişide dışarıdan belirgin bir gebelik karnı henüz oluşmamıştır. Buna karşılık şişkinlik nedeniyle karın bölgesinde dolgunluk hissedebilirsiniz.

Kan hacminiz gebeliği desteklemek amacıyla giderek artar. Bu fizyolojik değişiklikler yorgunluk, baş dönmesi veya daha sık idrara çıkma gibi bazı belirtilere katkıda bulunabilir.

Göğüsleriniz büyüyebilir ve daha hassas hissedilebilir. Meme uçları ve çevresindeki koyu renkli alanlarda değişiklikler fark edebilirsiniz. Sindirim sisteminin yavaşlaması ise şişkinlik ve kabızlığa yol açabilir.

Duygusal değişiklikler de bu dönemde sık görülebilir. Bir gün kendinizi enerjik ve olumlu hissederken başka bir gün daha hassas veya yorgun olmanız mümkündür.

Bir Sonraki Adım
Part 2'de 9 haftalık gebelikte ultrasonda nelerin görülebileceğini, bebeğin CRL ölçümünü, gebelik belirtilerini, bulantı ve yorgunlukla başa çıkmayı ve ilk trimesterde yaklaşan tarama ve takip sürecini ele alacağız.

9 Haftalık Gebelikte Ultrasonda Neler Görülür?

9 haftalık gebelikte bebek ultrasonda genellikle belirgin şekilde görülebilir ve kalp aktivitesi değerlendirilebilir. Baş bölgesi gövdeye göre hâlâ büyüktür; vücut yapısı ise önceki haftalara kıyasla daha belirgin bir görünüm kazanır. Kollar ve bacaklar seçilebilir ve bazı durumlarda küçük hareketler de ultrasonda fark edilebilir.

Bu dönemde bebeğin baş-popo uzunluğu, yani CRL (crown-rump length) ölçülebilir. CRL, erken gebelikte gebelik yaşının değerlendirilmesine yardımcı olan temel ultrason ölçümlerinden biridir.

Ultrasonun karından veya vajinal yoldan yapılması; gebelik haftasına, görüntü kalitesine, klinik gereksinime ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesine göre değişebilir. Her sağlıklı gebelikte 9. haftada rutin ultrason yapılması gerekmez.

Önemli
Ultrasonda tek bir ölçümün internette gördüğünüz ortalama değerle birebir aynı olması gerekmez. Yumurtlama ve döllenme zamanındaki birkaç günlük farklılık bile erken gebelik ölçümlerini etkileyebilir. Sonuçlar doktorunuz tarafından ultrasonun bütünü ve gebelik öykünüzle birlikte değerlendirilmelidir.

9 Haftalık Gebelikte Bebek Ne Kadar Büyüktür?

9 haftalık gebelikte bebeğinizin baş-popo uzunluğu yaklaşık 22 milimetre olabilir. Bu büyüklük kabaca küçük bir çilekle karşılaştırılabilir.

Erken gebelikte bebeğin uzunluğu başın en üst noktası ile gövdenin alt kısmı arasından ölçülür ve bu ölçüme CRL adı verilir. Gelişmekte olan bacaklar bu ölçüme dâhil edilmez.

Bebekler aynı hızda ve tamamen aynı ölçülerde gelişmek zorunda değildir. Özellikle gebeliğin bu erken döneminde birkaç günlük gelişim farkı ölçümlerde belirgin değişiklik oluşturabilir.

Ölçüm hakkında
CRL değerinin tek başına yorumlanması doğru değildir. Doktorunuz ölçümü gebelik haftası, diğer ultrason bulguları ve klinik durumunuzla birlikte değerlendirir.

9 Haftalık Gebelik Belirtileri Nelerdir?

9. haftada bulantı, yorgunluk, göğüs hassasiyeti ve sık idrara çıkma gibi ilk trimester belirtileri devam edebilir. Bazı kişilerde belirtiler oldukça belirginken bazı kişiler gebeliği çok daha hafif belirtilerle geçirebilir.

Koku ve tat duyusundaki değişiklikler bazı yiyeceklerden uzaklaşmanıza neden olabilir. Ağızda metalik bir tat hissedilebilir. Hormonal değişiklikler ruh hâlinizi de etkileyebilir.

Progesteronun sindirim sistemi üzerindeki etkisi nedeniyle şişkinlik ve kabızlık görülebilir. Baş ağrısı veya zaman zaman hafif baş dönmesi gibi yakınmalar da yaşanabilir.

Unutmayın
Gebelik belirtilerinin sayısı veya şiddeti bebeğin gelişimini ölçen güvenilir bir gösterge değildir. Belirtiler kişiden kişiye değişebildiği gibi aynı kişide günden güne da farklılık gösterebilir.

9 Haftalık Gebelikte Bulantı ve Kusma

Bulantı ve kusma ilk trimesterde oldukça yaygındır ve 9. haftada devam edebilir. “Sabah bulantısı” olarak adlandırılsa da gebelik bulantısı günün veya gecenin herhangi bir saatinde ortaya çıkabilir.

Bulantınız varsa büyük öğünler yerine daha küçük miktarlarda ve daha sık yemek bazı kişiler için daha kolay olabilir. Uzun süre aç kalmamaya çalışmak, sıvıları gün içine yayarak tüketmek ve bulantıyı tetikleyen koku veya yiyeceklerden uzak durmak da yardımcı olabilir.

Bulantı ve kusma günlük yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa doktorunuzla görüşün. Gebelikte gerektiğinde kullanılabilecek bulantı ve kusma tedavileri bulunmaktadır.

Ne zaman yardım almalısınız?
Yiyecek veya sıvıları tutamıyorsanız, idrarınız belirgin biçimde azaldıysa veya çok koyu renkliyse, kilo kaybediyorsanız ya da belirgin halsizlik, baş dönmesi veya bayılma yaşıyorsanız sağlık kuruluşuna başvurun. Şiddetli gebelik kusması susuz kalmaya yol açabilir ve tedavi gerektirebilir.

9 Haftalık Gebelikte Yorgunluk Normal mi?

Evet. Yorgunluk gebeliğin ilk haftalarında sık görülen belirtilerden biridir. Vücudunuz gebeliği desteklemek için önemli hormonal ve fizyolojik değişikliklerden geçmektedir.

Dinlenme ihtiyacınızın arttığını fark edebilirsiniz. Düzenli uyku, gün içinde yeterli sıvı tüketimi ve dengeli beslenme genel iyilik hâlinizi destekleyebilir. Kendinizi iyi hissediyorsanız ve sağlık profesyoneliniz aksini önermediyse hafif fiziksel aktivite de günlük rutinin bir parçası olabilir.

Ancak yorgunluk olağan dışı derecede şiddetliyse, günlük yaşamınızı ciddi biçimde etkiliyorsa veya nefes darlığı, çarpıntı, bayılma gibi başka belirtilerle birlikte görülüyorsa sağlık profesyonelinizle görüşmeniz uygun olur.

9 Haftalık Gebelikte Beslenme ve Folik Asit

İlk trimester boyunca çeşitli ve dengeli beslenmeye devam etmek önemlidir. Gebelik nedeniyle iki kişilik yemek yemeniz gerekmez. Bulantı nedeniyle büyük öğünler tüketmekte zorlanıyorsanız daha küçük ve sık öğünler tercih edebilirsiniz.

Standart risk grubundaki gebeliklerde günlük 400 mikrogram folik asit kullanımına gebeliğin ilk 12 haftası boyunca devam edilmesi önerilir. Bazı kişilerde sağlık öyküsü, kullanılan ilaçlar veya belirli risk faktörleri nedeniyle daha yüksek doz gerekebilir; yüksek doz folik asit yalnızca sağlık profesyonelinin önerisiyle kullanılmalıdır.

Gebelikte gıda güvenliğine de dikkat edilmelidir. Enfeksiyon riski taşıyan veya gebelikte sınırlandırılması gereken yiyecek ve içeceklerle ilgili güncel sağlık önerilerini takip edin.

9. Haftada Gebelik Takibi ve Yaklaşan Taramalar

Gebelik takibiniz henüz başlamadıysa sağlık kuruluşunuzla iletişime geçmeniz önemlidir. İlk trimesterde sağlık öykünüz, kullandığınız ilaçlar, önceki gebelikler ve gebeliğinizi etkileyebilecek risk faktörleri değerlendirilir.

Gebelik boyunca sunulan tarama testlerinin belirli zaman aralıkları vardır. Bu nedenle kontrollerin ve taramaların zamanlamasını doktorunuzla planlamak önemlidir.

İlk trimester ultrasonu ve kromozomal anomalilere yönelik tarama seçenekleri gebelik haftasına, kullanılan yönteme ve kişisel durumunuza göre planlanabilir. Hangi testlerin sizin için uygun olduğu konusunda sağlık profesyonelinizden bilgi alın.

Bir Sonraki Adım
Part 3'te 9 haftalık gebelikte normal kabul edilebilecek durumları, hangi belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurmanız gerektiğini, belirtilerin azalmasının ne anlama gelebileceğini, sık yapılan yanlışları, 9. hafta kontrol listesini ve sık sorulan soruları ele alacağız.

9 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlar Normal Kabul Edilebilir?

9 haftalık gebelikte yaşanan belirtiler kişiden kişiye önemli ölçüde değişebilir. Bazı anne adaylarında bulantı, yorgunluk, göğüs hassasiyeti ve koku hassasiyeti oldukça belirginken bazı kişiler çok daha hafif belirtiler yaşayabilir.

Bu haftada bebeğin ultrasonda genellikle belirgin şekilde görülmesi ve kalp aktivitesinin değerlendirilebilmesi beklenir. Ancak gebelik tarihindeki birkaç günlük farklılık ultrason ölçümlerini etkileyebileceğinden sonuçlar tek bir ölçüme göre değerlendirilmemelidir.

Unutmayın
Gebelik belirtilerinin her gün aynı şiddette olması gerekmez. Bulantı, yorgunluk veya göğüs hassasiyeti zaman zaman artıp azalabilir. Belirtilerin şiddeti tek başına gebeliğin nasıl ilerlediğini göstermez.

9 Haftalık Gebelikte Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Bebeğinizin beyin, sinir sistemi ve temel organlarının gelişimi hızla devam ederken sağlıklı gebelik alışkanlıklarını sürdürmek önemlidir.

• Önerilen folik asit kullanımına devam edin.
• Çeşitli ve dengeli beslenmeye çalışın.
• Bulantınız varsa küçük ve sık öğünleri deneyebilirsiniz.
• Gün boyunca yeterli sıvı almaya özen gösterin.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.
• Doktorunuza danışmadan reçeteli ilaçlarınızı bırakmayın.
• Reçetesiz ilaç, bitkisel ürün veya takviye kullanmadan önce gebeliğe uygunluğunu kontrol edin.
• Gebelikte gıda güvenliği önerilerine dikkat edin.
• Kendinizi iyi hissediyorsanız ve doktorunuz aksini önermediyse uygun düzeyde fiziksel aktiviteyi sürdürebilirsiniz.
• Gebelik takiplerinizi ve önerilen taramaları zamanında planlayın.

İlaç kullanımı hakkında
Gebelikte kullanılan ilaçlar kişiye ve ilaca göre değerlendirilmelidir. Düzenli kullandığınız bir ilacı yalnızca hamile olduğunuzu öğrendiğiniz için kendi kendinize bırakmayın; doktorunuz veya eczacınızla görüşün.

Hangi Durumlarda Sağlık Kuruluşuna Başvurmalısınız?

Hafif kasık rahatsızlığı veya lekelenme erken gebelikte görülebilir ve her zaman ciddi bir sorun anlamına gelmez. Bununla birlikte bazı belirtiler özellikle şiddetliyse, giderek artıyorsa veya bir arada görülüyorsa tıbbi değerlendirme gerekir.

Aşağıdaki durumlarda sağlık kuruluşuna başvurun:

• yoğun veya giderek artan vajinal kanama;
• şiddetli veya giderek artan karın ya da kasık ağrısı;
• özellikle tek tarafta belirginleşen alt karın ağrısı;
• omuz ucu ağrısı;
• bayılma, şiddetli baş dönmesi veya belirgin halsizlik;
• yüksek ateş;
• alışılmadık veya kötü kokulu vajinal akıntı;
• yiyecek ve sıvıları tutamayacak kadar şiddetli kusma;
• idrar miktarında belirgin azalma veya çok koyu renkli idrar.

Acil değerlendirme gerektirebilir
Tek taraflı şiddetli alt karın ağrısına vajinal kanama, omuz ucu ağrısı, şiddetli baş dönmesi veya bayılma eşlik ediyorsa dış gebelik açısından acil tıbbi değerlendirme gerekir.

9 Haftalık Gebelikte Belirtilerin Azalması Normal mi?

Evet, gebelik belirtileri ilk trimester boyunca dalgalanabilir. Bir gün yoğun bulantı yaşarken ertesi gün kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Göğüs hassasiyeti ve yorgunluk gibi belirtilerin şiddeti de değişebilir.

Belirtilerin azalması tek başına gebelikte bir sorun olduğu anlamına gelmez. Bazı anne adayları gebeliğin ilk trimesterini başından itibaren oldukça hafif belirtilerle geçirebilir.

Bununla birlikte belirtilerdeki değişime yoğun kanama, şiddetli karın veya kasık ağrısı, bayılma ya da başka endişe verici belirtiler eşlik ediyorsa sağlık profesyoneline başvurun.

Önemli
Gebeliğin sağlıklı ilerleyip ilerlemediği yalnızca bulantının, yorgunluğun veya göğüs hassasiyetinin devam edip etmediğine bakılarak anlaşılamaz. Tıbbi bir endişe varsa uygun klinik değerlendirme yapılmalıdır.

9 Haftalık Gebelikte En Sık Yapılan Yanlışlar

9 Haftalık Gebelik Kontrol Listeniz

• Folik asit kullanımına devam edin.
• İlaç ve takviyelerinizin gebeliğe uygunluğunu gerektiğinde doktorunuzla değerlendirin.
• Bulantınız varsa küçük ve sık öğünleri deneyin.
• Gün boyunca düzenli sıvı tüketin.
• Dengeli beslenmeye ve gıda güvenliğine dikkat edin.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.
• Gebelik takiplerinizi ve yaklaşan taramaları planlayın.
• Acil değerlendirme gerektirebilecek belirtileri öğrenin.

Bu Haftadan Akılda Kalsın

9. haftada bebeğiniz hızla daha belirgin bir vücut yapısı kazanmaktadır. Yüz gelişimi ilerler, kollar ve bacaklar uzar, el ve ayak parmakları gelişmeye devam eder. Bebeğiniz küçük hareketler yapmaya başlayabilir ancak bu hareketleri henüz hissedemezsiniz. İlk trimester belirtileri ise kişiden kişiye ve günden güne değişebilir.

Sık Sorulan Sorular

9 haftalık bebek ne kadar büyüktür?

9 haftalık gebelikte bebeğin baş-popo uzunluğu (CRL) yaklaşık 22 milimetre olabilir. Bu büyüklük kabaca küçük bir çilekle karşılaştırılabilir. Bireysel ölçümlerde farklılık olması normaldir.

9 haftalık gebelikte kalp atışı görülür mü?

Bu haftada kalp aktivitesi ultrasonda genellikle değerlendirilebilir. Ancak ultrason bulguları gebeliğin gerçek gelişim haftası ve bireysel koşullar dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

9 haftalık bebek hareket eder mi?

Evet. Bebeğiniz bu dönemde küçük hareketler yapabilir ve bazı hareketler ultrasonda görülebilir. Ancak bebeğiniz henüz çok küçük olduğu için bu hareketleri hissetmeniz beklenmez.

9 haftalık gebelikte karın belli olur mu?

Çoğu kişide belirgin bir gebelik karnı henüz oluşmaz. Bununla birlikte hormonal değişikliklere bağlı şişkinlik nedeniyle karın daha dolgun görünebilir veya kıyafetler bel çevresinde daha sıkı hissedilebilir.

9 haftalık gebelikte bulantının azalması normal mi?

Evet. Bulantı ve diğer gebelik belirtileri günden güne değişebilir. Bulantının azalması tek başına gebelikte bir sorun olduğunu göstermez. Ancak yoğun kanama, şiddetli ağrı veya bayılma gibi belirtiler varsa tıbbi değerlendirme gerekir.

9 haftalık gebelik kaç aylıktır?

9 haftalık gebelik yaklaşık 2 aylık gebelik olarak ifade edilebilir. Bununla birlikte gebelik takibinde ay yerine hafta kullanılması daha doğru ve standart bir yöntemdir.

9 haftalık gebelikte ikizler görülebilir mi?

Evet. İkiz veya çoğul gebelik bu haftada ultrasonla belirlenebilir. Ultrason aynı zamanda çoğul gebeliğin özelliklerinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

10 haftalık gebelikte neler olacak?

10. haftada bebeğiniz büyümeye devam ederken yüz, kollar, bacaklar ve parmaklar daha belirgin hâle gelir. Baş ve vücut arasındaki oran yavaş yavaş değişmeye devam eder ve küçük hareketler artabilir.

İlgili Rehberler

• 7 Haftalık Gebelik Rehberi
• 8 Haftalık Gebelik Rehberi
• Gebelik Haftası Hesaplama
• Doğum Tarihi Hesaplama
• Anne Olmak: Yeni Başlayan Bir Yolculukta Sizi Neler Bekliyor?

Kaynaklar

• NHS – 9 Weeks Pregnant
• NHS – Vomiting and Morning Sickness in Pregnancy
• NHS – Vitamins, Supplements and Nutrition in Pregnancy
• NHS – Foods to Avoid in Pregnancy
• RCOG – Bleeding and Pain in Early Pregnancy
• RCOG – Ectopic Pregnancy
• NICE – Antenatal Care

Tıbbi bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişisel tıbbi değerlendirme, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Gebeliğiniz veya yaşadığınız belirtiler konusunda endişeniz varsa doktorunuza veya uygun bir sağlık kuruluşuna başvurun.